Aan de hand van actuele inzichten over digitale soevereiniteit, van bewegingen in de Europese markt tot ontwikkelingen binnen de opensource‑community, én een interactieve discussie langs enkele praktische dilemma’s verkennen we welke concrete no‑regret stappen publieke organisaties vandaag al kunnen zetten om hun digitale soevereiniteit te versterken.

In deze sessie leer je over tools, samenwerking en kennisontwikkeling rond digitale autonomie voor publieke organisaties.

In 2026 hebben het AMS Institute, de VNG, Digicampus, het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, TU Delft en de Gemeente Amsterdam het initiatief genomen om een Digitale Autonomie Competentiecentrum op te richten. Samen zetten de partijen zich in voor toepasbaar onderzoek en de ontwikkeling van praktische tools waarmee overheden hun ongewenste afhankelijkheden kunnen verminderen en risico’s in hun digitale infrastructuur beter kunnen begrijpen. In deze sessie gaan Wouter Welling (Digicampus) en Ellen Mok (Digitale Autonomie Competentiecentrum) in op samenwerking tussen overheid, wetenschap en bedrijfsleven rond digitale autonomie. Ze bespreken de noodzaak om gezamenlijk neutrale tools en kennis te ontwikkelen om hiermee aan de slag te gaan. Ze bespreken ook waarom open, gezamenlijke, altijd beschikbare tools cruciaal zijn om digitaal autonomer te worden en wat het Digitale Autonomie Competentiecentrum hierin kan betekenen.

Digitale soevereiniteit vraagt om samenhang tussen cloud, data en AI; ze zijn onlosmakelijk verbonden.

De overheid heeft duidelijke ambities, maar worstelt met de kloof tussen strategie en uitvoering. Individueel “zelf bouwen” creëert schijn-autonomie en vergroot juist afhankelijkheden. Collectieve oplossingen, Europese samenwerking en sterke governance zijn noodzakelijk. Soevereiniteit draait om balans: open waar het kan, beschermen waar het moet.

In deze interactieve sessie gaan Aart en Corstiaan in op de urgente noodzaak voor organisaties om hun digitale weerbaarheid en autonomie te versterken. Niet morgen, maar vandaag. Het verlies van controle over systemen en gegevens brengt risico’s met zich mee die steeds vaker simpelweg onacceptabel zijn.

Aan de hand van een helder raamwerk laten zij zien hoe organisaties deze risico’s kunnen herkennen en bepalen welke mate van zekerheid nodig is. Ook tonen zij hoe Nederlandse partijen actief samenwerken. Niet als toehoorders achterin de zaal, maar als muzikanten op het podium. Zelf aan het stuur, bouwend aan oplossingen die organisaties meer grip en zeggenschap geven over hun digitale omgeving.

Veel organisaties zoeken soevereine oplossingen. De eerste overheidsorganisaties nemen nu het initiatief, zoals de gemeente Nijmegen. In deze sessie hoor je met welke Europese hyperscaler zij nu werken en waarom. Wat waren hun belangrijkste afwegingen en hoe werden ze hierin begeleid? Wat viel tegen? Wat ging sneller dan verwacht? Tijdens deze interactieve sessie ontdek je welke concrete stappen je vandaag al kunt zetten om van ambitie naar implementatie te komen. 

De welvaart van Nederland en het achterland is afhankelijk van de goede en snelle uitwisseling van goederen in de logistieke keten, het goed functioneren van de Douane is hierbij een conditio sine qua non. In het afgelopen decennium is steeds duidelijker dat een perfecte digitale verwerking daarbij het minimum is. Handelsstromen zijn door Brexit en e-commerce geëxplodeerd, het aantal regels waar toezicht op gehouden moet worden ook. Er is geen ruimte voor fouten. 

Vertrouwen in de perfecte (digitale) werking van de Douane zorgt ervoor dat Nederland dé Europese schakel is. Nu minder duidelijk wordt wie “vriend” en wie “vijand” is, moet deze perfectie opnieuw bevochten worden, ook al is nog niet duidelijk met welke middelen dit moet. Nanette van Schelven neemt het publiek mee in de (on) mogelijkheden van dit moment. De discussie hierna helpt om voor de deelnemers duidelijk te maken wat noodzakelijk is en wat haalbaar geacht mag worden.

Dat Nederland voor grote digitale uitdagingen staat, weet iedereen. Onze digitale infrastructuur is verweven met systemen en leveranciers waar we weinig grip op hebben. Maar hoe gaan we hiermee om? En hoe zetten we ideeën om in concrete acties?

Robert Kamphuis (Director Public Affairs Uniserver) gaat in gesprek met Jacqueline Rutjens: een van de drijvende krachten achter Open Overheid. Geen abstracte strategie, maar eerlijke antwoorden op scherpe vragen. Over afhankelijkheid, lef, en de keuzes die niet langer uitgesteld kunnen worden.

Want digitale soevereiniteit bereik je niet vanuit één kant. De kloof tussen beleid en praktijk dichten? Dat doen overheid en bedrijfsleven samen.

Het versterken van digitale weerbaarheid en autonomie is één van de prioriteiten van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). Maar hoe geef je daar concreet invulling aan binnen de overheid, waar afhankelijkheden van technologie, data en partners steeds complexer worden? 

In deze sessie gaan Rijkswaterstaat en data en AI marktleider SAS in op de bestuurlijke en technologische keuzes die nodig zijn om digitale soevereiniteit te realiseren.

Nicoline Mol, binnen SAS Benelux verantwoordelijk voor de sectoren Overheid en Gezondheidszorg, geeft een korte introductie over het belang van digitale soevereiniteit en de concrete stappen die organisaties kunnen nemen.

Adriaan Schutte, CTO & directeur bij Rijkswaterstaat, deelt inzichten uit de eigen iStrategie, waarin de NDS, open technologie en soevereiniteit centraal staan. Aan de hand van praktijkvoorbeelden wordt duidelijk hoe onder andere AI en samenwerking over overheidslagen samenkomen – en welke dilemma’s, obstakels en kansen daarbij spelen.

Deze sessie biedt volop gelegenheid voor discussie en het delen van ideeën en inzichten. Aan de hand van een aantal prikkelende stellingen gaan de deelnemers in kleine groepen met elkaar in gesprek.

Met heel veel energie en ambitie werken we aan digitale autonomie voor de overheid, zoals een soevereine overheidscloud. Belangrijk en urgent. De opinies vliegen je om de oren.

We willen snel. Voor sommige zaken moeten we wachten op wetgeving, of is het verstandig even rustig aan te doen om in de pas te lopen met andere overheden zodat we schaalvoordeel creëren. En voor andere zaken lijkt het verstandig z.s.m. te beginnen. 

Deze sessie is een dialoog gericht op uitwisseling van ervaring van deelnemers (basis op orde, maar met welke basis begin je? Waar wacht je en waar versnel je?) is gericht op samenwerking (we hoeven immers niet allemaal dezelfde pilots te doen).

Cloudsoevereiniteit is geen abstract beleidsbegrip meer. Het is een bestuurlijke realiteit. Gemeenten en uitvoeringsorganisaties staan voor fundamentele keuzes:

• Waar staat onze data?
• Wie heeft toegang?
• Onder welk recht valt onze digitale infrastructuur?
• En hoe behouden we bestuurlijke controle én voldoende vrijheid om te blijven handelen en innoveren?

Tijdens deze sessie gaan we voorbij de hype en het zwart‑wit denken. Want cloudsoevereiniteit betekent niet: alles terug naar eigen datacenters. Maar het betekent óók niet: volledige afhankelijkheid van één of enkele cloudvendoren.
Cloudsoevereiniteit gaat over het behouden van keuzevrijheid, wendbaarheid en regie, zodat organisaties niet vast komen te zitten in ongewenste lock‑ins, maar zich kunnen blijven aanpassen aan veranderende maatschappelijke, juridische en technologische omstandigheden.

We laten zien hoe organisaties in de publieke sector daadwerkelijk regie kunnen nemen door bewuste keuzes te maken binnen het cloudcontinuüm: keuzes die ruimte laten om te bewegen, te sturen en bij te sturen.

Wat je meeneemt uit deze sessie:

• Inzicht in de actuele geopolitieke, juridische en technologische context rond cloudsoevereiniteit
• Concrete handelingsperspectieven voor de publieke sector, met aandacht voor het voorkomen van strategische lock‑ins
• Hoe je digitale autonomie en keuzevrijheid opbouwt over meerdere lagen: cloud, netwerk, security en werkplek
• Praktijkervaringen en dilemma’s uit de publieke sector

We bespreken hoe je stap voor stap toewerkt naar een inrichting die past bij jouw risicoprofiel, maatschappelijke verantwoordelijkheid én de behoefte om flexibel te blijven in een snel veranderend speelveld.

Niet vanuit angst.
Maar vanuit bestuurlijke regie en handelingsvrijheid.

Voor bestuurders, CIO’s, CISO’s, architecten en beleidsmakers die verantwoordelijkheid dragen voor digitale continuïteit, publieke betrouwbaarheid en toekomstbestendige keuzes.

De geopolitieke situatie verandert snel en digitale afhankelijkheid neemt toe. Dit heeft grote impact op de waterschappen. Als kritieke entiteiten hebben de waterschappen ook een grote verantwoordelijkheid. In deze sessie geven we inzicht in de aanpak van de waterschappen naar meer digitale autonomie en gaan we in dialoog met de deelnemers om van elkaar te leren.

Wat kun je verwachten? We delen de belangrijkste inzichten van twee pijlers voor digitale autonomie: de sectorale samenwerking op digitale zaken, en lessen uit het programma Informatieveiligheid en Privacy. We laten zien laten zien hoe de waterschappers bouwen op deze pijlers in de aanpak naar meer digitale autonomie.

In deze sessie laten we zien hoe we, in samenwerking met  SSC-ICT, BZK en VNG Realisatie, bouwen aan de autonome werkomgeving voor de overheid.

Wat kun je verwachten?

• We zoomen in op de vraag waarom kantoorautomatisering gaat over strategische digitale autonomie
• We geven een demo van de autonome digitale werkomgeving
• We bespreken met het panel én de zaal over de stappen die we collectief moeten nemen om deze beweging duurzaam te bestendigen en hoe je vandaag al kunt starten in je eigen organisatie

We laten zien hoe je als publieke organisatie zelf weer aan het stuur komt te staan. Gebaseerd op het 'no‑regrets' stappenplan, nemen we je mee langs de bouwstenen voor een juiste strategie: van het inzichtelijk maken van afhankelijkheden tot het versterken van governance, exit‑scenario’s en cloud‑neutrale architecturen. Deze interactieve workshop werkt met prikkelende stellingen die leiden tot een echte dialoog.

Samen met Nabeel Siddiqie (Partner Cybersecurity, Eraneos) brengen we praktische adviezen, actuele inzichten en scherpe discussies samen, met het doel om meer wendbaarder en daarmee weerbaarder én minder afhankelijk te worden, in een snel veranderend IT-landschap. Leer vooral hoe je er morgen al mee kunt beginnen.

In deze sessie neemt Michel Osseweijer je mee in de verschillende aspecten van digitale autonomie. Aan de hand van prikkelende stellingen wordt het gesprek samen gevoerd. Verschillende overheden zijn vertegenwoordigd en het gaat vooral om het luisteren naar elkaar. Wat hebben wij nodig om verder te komen?

• Ronde 1 gaat over de prijs van digitale autonomie,
• Ronde 2 gaat over tijd en horizonplanning, en
• Ronde 3 gaat over eigenaarschap en collectieve verantwoordelijkheid.

Het zal niet altijd comfortabel aanvoelen, maar na afloop heb je wel een beeld wat jouw rol is in het geheel. Zie het tevens als een start om deze enorme uitdaging samen aan te gaan.

Digitale Autonomie, de bestuurder aan zet!