Vijf jaar geleden is Prof.dr.ir. Nitesh Bharosa geïnstalleerd als de eerste hoogleraar GovTech in de wereld. Bij zijn intrede stelde hij "GovTech gaat over het ontwerpen en besturen van socio-technische oplossingen voor de digitale publieke infrastructuur. Met de belangrijke observatie dat steeds meer GovTech componenten worden ontworpen en geleverd door (buitenlandse) marktpartijen”. In deze interactieve sessie zal hij verkennen waar we vandaag staan met GovTech. Zijn doel is samen verwachtingen en actiepunten op te halen voor een 'ideale' GovTech ecosysteem. Wat zijn de kernmerken van een ideale GovTech ecosysteem? Waar staan we nu? En wat zouden de afzonderlijke helices nog meer moeten richting het ideaalbeeld: beleid, uitvoering, GovTech aanbieders, wetenschap en sociale partners?

Je wilt je bestuurder meenemen in de wereld van digitalisering, maar merkt dat jullie elkaar niet altijd vanzelfsprekend begrijpen. Jullie spreken niet dezelfde taal en het is een uitdaging om alle technische, juridische en praktische uitdagingen helder te communiceren. Zonde! Want met digitalisering maken we ook maatschappelijke impact en beschermen we publieke waarden. Hoe zorg je ervoor dat jouw boodschap echt landt? 

Tijdens deze interactieve sessie gaan we samen aan de slag met een voorbeeld. We onderzoeken waar het misgaat in het gesprek over digitalisering, waarom dat gebeurt én hoe het anders kan.  

De rode draad in deze sessie is de Monitor Digitaal: een instrument dat de provincie Zuid-Holland heeft ontwikkeld om het gesprek tussen professionals en bestuurders over digitalisering beter, concreter en betekenisvoller te maken. Aan de hand van een casus laten we zien hoe zo’n monitor het verschil kan maken. Daarnaast kijken we naar samenwerking, eigenaarschap en de rol van bestuur in een digitale overheid. 

Je verlaat de sessie met nieuwe inzichten en concrete inspiratie voor je eigen organisatie. We sluiten af met een feestelijk lanceringsmoment van onze Monitor Digitaal! 

Over de Monitor Digitaal 

Wanneer we kijken het publieke debat, zien we vaak een gefragmenteerd beeld als het om digitale onderwerpen gaat. De frequentie van besprekingen is onregelmatig en thema’s worden beperkt in onderlinge samenhang gepresenteerd. De vaak technische insteek maakt het voor raads- en statenleden moeilijk om de daadwerkelijke maatschappelijke impact te begrijpen en tot concrete beleidsaanpassingen te komen. Breed, interbestuurlijk beleid dat de impact van digitale ontwikkelingen op inwoners en bedrijven in ogenschouw neemt, staat nog in de kinderschoenen. 

Met de Monitor Digitaal zetten we een nieuwe stap in het monitoren van de impact van digitalisering op de samenleving en het bestuur. De monitor brengt een breed spectrum aan digitale thema’s in beeld en toont deze, waar mogelijk, in onderlinge samenhang. Het gaat daarmee een stap verder dan andere monitoringsinstrumenten op digitaal vlak, die zich vaak richten op een deelgebied, en een cijfermatige (in plaats van beleidsmatige) insteek nemen. 

Vier teams pitchen de open-source AI-oplossingen die zij in 48 uur bouwden tijdens de OneGov AI Hackathon (4-5 juni, Den Haag). Elk team won de beste oplossing voor een van de vier maatschappelijke challenges:

- Hoe help je nabestaanden door de administratieve storm na een overlijden (Inwoner Centraal)
- Hoe bouw je een synthetische bevolkingsdataset voor pandemische paraatheid (Synthetische Data)
- Hoe maak je de drinkwatervoorziening van Zuid-Holland robuuster met scenario-modellering als onderdeel van de bredere ruimtelijke opgave (Ruimtelijke Assistent),
- Hoe bouw je een gedeelde open Skill-bibliotheek voor digitale assistenten bij de overheid (Digitale Assistenten).

De hackathon is een initiatief van GovTechNL en DigiCampus georganiseerd samen met The Hague Tech, VNG Realisatie, Provincie Zuid-Holland, Platform AI & Overheid en Gemeente Den Haag.

Sessie 1: Presentatie DINUM: Leader in State Digital Affairs
Het Interministerieel Directoraat Digitale Zaken (DINUM) is verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de digitale strategie van de staat en het toezicht op de uitvoering ervan. Het doel is om de staat efficiënter, eenvoudiger en soevereiner te maken door middel van digitale technologie. Daartoe werkt het samen met alle digitale departementen van de ministeries en met partners.

Sessie 2: Van geïsoleerde experimenten naar collectieve impact
Wat als GovTech niet alleen draait om het oplossen van problemen, maar ook om het hervormen van de manier waarop de publieke sector samenwerkt, creëert en evolueert? Gebaseerd op het traject van GovTech Lab Litouwen, belicht deze sessie de verschuiving van meer geïsoleerde innovatieprojecten naar een verbonden GovTech-ecosysteem. We belichten belangrijke oplossingen die impact hebben gehad en kijkt vooruit naar een nieuwe grens: gedeeld begrip, diepere partnerschappen en gezamenlijk ontwikkelde oplossingen voor complexe uitdagingen. GovTech 2035 is een visie op de overheid, niet als aanbieder, maar als partner, waar innovatie continu, collaboratief en gericht op het dienen van de samenleving op grote schaal plaatsvindt.

Sessie 3: Las Rozas: A Living Lab for Startup Innovation
Tijdens deze sessie wordt uitgelegd hoe Las Rozas Innova innovatie bevordert door startups in staat te stellen hun oplossingen in de praktijk te testen en te valideren. Door de stad als levend testterrein te gebruiken, creëren we de voorwaarden voor ondernemers om hun technologieën te testen, waardevolle feedback te ontvangen en hun waardepropositie te verfijnen. Deze aanpak helpt de kloof tussen innovatie en de daadwerkelijke behoeften van de markt te overbruggen en bevordert de samenwerking tussen startups en de overheid.

In deze sessie neemt KPN je mee in de ontwikkeling van de Europese cloud en de groeiende behoefte aan digitale autonomie binnen organisaties. Tegen de achtergrond van geopolitieke ontwikkelingen en strengere wet- en regelgeving groeit de noodzaak om controle te houden over data, toegang en de digitale keten.

Aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden laat KPN zien hoe een Europees cloudalternatief eruitziet en hoe organisaties cloudinnovatie kunnen benutten, zonder de regie te verliezen. Daarbij wordt ingegaan op onderwerpen zoals compliance, auditability, exit-strategieën en het beperken van afhankelijkheden in de keten. Ook wordt stilgestaan bij het belang van ecosystemen en samenwerking, waarbij initiatieven zoals de Open Cloud Alliance laten zien hoe Europese partijen gezamenlijk werken aan een open, transparant en toekomstbestendig cloudlandschap.

De sessie biedt inzicht in hoe u als organisatie bewuste keuzes kunt maken binnen het cloudcontinuüm: van Non-EU public cloud tot volledig Europese oplossingen.

Het rentmeestermodel (ook wel steward-ownership) is een bedrijfsstructuur waarbij de doelstelling (ook wel de missie) van de onderneming centraal staat. De belangrijkste principes van het rentmeestermodel zijn dat de controlerende zeggenschap over de onderneming in handen is van rentmeesters zonder financieel belang en dat winst primair de onderneming dient. In deze sessie gaat Melanie Rieback in op hoe deze structuur kan bijdrage aan autonome software ontwikkeling.

Opschaling AI, samenwerken over organisatiegrenzen heen

AI vormt een van de prioriteiten uit de NDS. Hoe kunnen we deze technologie benutten om maatschappelijke problemen op te lossen en dienstverlening aan burgers te verbeteren?

Dit vraagt om regie, om succesvolle toepassingen bruikbaar te maken, én om het wegnemen van belemmeringen voor innovatie. Op weg naar een hoogwaardige AI‑infrastructuur voor de overheid.

Belangrijke inzet op die regie is het opschalen van AI binnen de overheid en het realiseren van een AI-opschalingsfaciliteit. Daarover gaat deze sessie.

De opschalingsfaciliteit schaalt AI-oplossingen op door begeleiding van samenwerkende overheden. Doel is om vanuit een eenduidige vraagarticulatie succesvolle AI-innovaties door te ontwikkelen en gezamenlijk te gebruiken in vergelijkbare processen.
Denk hierbij aan het proces van beroep en bezwaarschriften met transcriptie, samenvatten, categorisering, verdeling, et cetera.

Voor een goede, betrouwbare inzet van AI zijn afspraken nodig: over een goede infrastructuur, data, AI- modellen.  Kortom, aandacht voor het geheel: de Govstack AI.

Bij uitstek een vraagstuk dat uitgaat van samenwerking over grenzen van organisaties heen.

Digitalisering in het publieke domein organiseren we altijd zo onafhankelijk mogelijk. De werkplek vormt een belangrijk component in deze strategishche opgave.

In deze sessie lichten we toe waarom een autonome werkomgeving een onmisbare randvoorwaarde is voor maatschappelijk verantwoord digitaliseren —  welke stappen je vandaag al kunt zetten om deze transitie in gang te zetten en hoe we als 1 Overheid samenwerken aan deze opgave.

We nemen je mee in de wereld van open source oplossingen, geven we een actueel overzicht van de lopende ontwikkelingen, praktische voorbeelden die je vandaag al kunt toepassen en tips over hoe je kunt deelnemen aan bestaande samenwerkingen op dit onderwerp in het publieke domein.

Ondersteund door Boris van Hoytema en Martijn Stegerhoek (BZK)

Hoe zorg je dat data écht gaat stromen in een complex, grotendeels privaat ecosysteem? In de logistieke keten is dat geen theoretische vraag: Nederland is verantwoordelijk voor 25% van alle EU-import. Betrouwbare, veilige en tijdige data-uitwisseling is cruciaal om deze keten toekomstbestendig te maken.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat nam hierin het initiatief—niet als dominante speler, maar als één van de vele ketenpartners. Met een federatief afsprakenstelsel, gebaseerd op vertrouwen en vrijwillige deelname, wordt gewerkt aan een schaalbaar data-ecosysteem waarin organisaties samenwerken zonder hun autonomie te verliezen.

Maar hoe krijg je zo’n ecosysteem daadwerkelijk in beweging?

In deze sessie nemen we je mee in de praktijk van het Nationaal Groeifondsprogramma Digitale Infrastructuur Logistiek. Je krijgt concrete inzichten in:

· wat wél en níet werkt om partijen te activeren

· de gekozen veranderaanpak

· de onderliggende IT-architectuur

· de rol van de overheid in publiek-private datastelsels

Een workshop gebaseerd op de praktijk. Voor iedereen die werkt aan digitale samenwerking, data-ecosystemen en keteninnovatie — en wil leren hoe je van ambitie naar echte impact komt.

Hoe soeverein is jouw werkplek écht en hoeveel wil je dat die is?

In deze sessie neemt Mike Beerman je mee in een pragmatische kijk op digitale soevereiniteit. Geen theoretisch verhaal, maar een helder model: de soevereiniteitsschaal, waarin organisaties bewust keuzes maken tussen controle, risico en uitbesteding.

Daarna gaat het van verhaal naar praktijk. Mike demonstreert live een volledig werkbare soevereine werkplek, opgebouwd zonder afhankelijkheid van Big Tech. Denk aan een NixOS-laptop met open source tooling, gekoppeld aan eigen identity management, samenwerking via Nextcloud en een volledige ontwikkelstraat met Forgejo.

De kern: wat kun je vandaag al doen, welke keuzes zijn strategisch relevant, en hoe bouw je stap voor stap een werkplek die past bij jouw organisatie, zonder de complexiteit te onderschatten of te romantiseren.

Voor iedereen die verder wil dan visie en wil zien hoe het écht werkt.

In deze sessie nemen we je mee hoe je als overheid je inwoners inzage en regie kan geven in lopende aanvragen, uitstaande taken en inzage in het dossier. Door aanvragen en dossiers volgens GDI standaarden vorm te geven kunnen we als overheden ook gezamenlijk in dossiers werken en werken we gezamenlijk in de keten samen met meerdere overheden. Zo voorkomen we dat inwoners en ondernemers verdwalen in een loketten jungle en zorgen we voor rust en overzicht voor de inwoners en ondernemers. Digitaal Dossier werkt nauw samen met MijnOverheid, Overheidsbrede Interactie Services (OBIS) en MijnOverheid Zakelijk (MoZa).

De welvaart in Nederland is mede afhankelijk van de uitstekende logistiek. Schiphol en de Rotterdamse haven zijn belangrijke toegangspoorten voor het goederenvervoer en de handel met het Europese achterland. De douane is een onmisbare schakel in de logistiek en de administratieve afhandeling tussen lokale en mondiale overheden, de transportsector en de internationale handel. Het goed samenwerken van alle publieke en private partijen is van groot belang om de economische voorsprong te behouden. 

De douane is bezig met een digitale transformatie om “goed” nog stukken beter te maken. Een actieve en positieve houding naar alle spelers helpt om goodwill te creëren. Het beste uit de markt blijkt zo te combineren met de wettelijke taken die Nederland en Europa veilig houden en een eerlijke marktwerking garanderen. 

Nanette van Schelven en Frank Dijkstra laten zien hoe de ecosystemen rondom Schiphol en de havens werken en waarom deze samenwerking succesvol is.  

In de uitvoering van de energietransitie werken netbeheerders en aannemers nauw samen met gemeenten, waterschappen en provincies. Dit ecosysteem staat onder druk. Enerzijds door de forse opgave van de energietransitie. Anderzijds omdat er letterlijk een breuk is gekomen in de communicatie met alle betrokken partijen door de komst van de Omgevingswet.

Dit heeft direct impact op de snelheid en verwerking van vergunningverlening en uitvoering. Maar wie pakt nu de rol om dit gezamenlijk op te lossen zodat het ecosysteem optimaal werkt? De overheid, markt of is het vooral een IT-vraagstuk? Netbeheerder Alliander legt het belang van het werken in een ecosysteem uit samen met Roxit, IT-leverancier voor software in de fysieke leefomgeving voor markt en overheid.

AI is tegenwoordig overal en iedereen is bang om de boot te missen. Vanuit de Provincie Zuid-Holland willen we graag economisch beleid ontwikkelen rond AI, maar daarvoor hebben we wel kennis en inzicht nodig. We hebben daarom laten onderzoeken in welke sectoren de inzet van AI de meeste kansen biedt. Kansen om de arbeidsproductiviteit en het verdienvermogen te vergroten en waar de provincie ook echt meerwaarde kan bieden om dit te realiseren. In deze sessie presenteren we de resultaten van dit onderzoek.

Of het nou gaat om AI of de inzet van slimme drones: zodra een innovaties over de grenzen van de eigen organisatie gaan, komen ze in een bestuurlijk moeras terecht. Waarom willen overheidsorganisaties wel samenwerken, maar lukt het ze toch niet? In het programma GovUp! zijn drie innovatietrajecten een jaar lang gevolgd, en zijn ze geholpen bij het implementeren en opschalen. Dat heeft verassende inzichten opgeleverd over hoe het interne eco-systeem van de overheid werkt. In deze sessie krijgt u een heldere analyse, en leerzame voorbeelden.

Vanuit de context van evolutionaire ecosystemen vertaalt de presentatie "Van Darwin tot Cybersecurity" het risico van epidemieën naar cyber aanvallen. 

Het uitgangspunt is dat gedeelde kwetsbaarheden in online IT systemen een Single-Point-of-Failure kunnen zijn voor de maatschappij.

Eén van de analogieën in de presentatie: de Cavendish bananensoort is een monocultuur geworden, omdat die wereldwijd het meest geteeld wordt. Het telen van bananen kan alleen door ze te klonen, waardoor alle Cavendish bananen dezelfde genen hebben. Na 25 Jaar op de wereldmarkt is de Cavendish banaan binnenkort End of Life, omdat deze soort steeds meer besmet raakt met twee agressieve schimmelziektes.

Gelukkig is er een nieuwe "Yellow One" bananensoort ontwikkeld die daarvoor resistent is. Bananentelers kunnen wereldwijd de komende jaren dus overgaan naar deze nieuwe soort, maar daardoor kan de "Yellow One" bananensoort een nieuwe monocultuur worden. Net als de Cavendish zal de "Yellow One" soort dan een beperkte levensduur hebben.

De cyberdreiging bleef de afgelopen jaren groeien, omdat we op onze "IT akkers" al decennia lang dezelfde software verbouwen. Een IT monocultuur optimaliseert de criminele Business Case, waardoor cybercriminelen maximaal kunnen investeren in de ontwikkeling van steeds betere cyberaanvallen. Daaronder valt het ontwikkelen en inzetten van malafide AI. Het is daarom zeer waarschijnlijk dat het cyber risico ook de komende jaren nog verder blijft stijgen.

In de IT wereld is migreren naar alternatieve middelen echter veel moeilijker, onder andere door het gebrek aan digitale autonomie en de toenemende vendor lock-in. De presentatie geeft suggesties hoe organisaties het cyber risico beter kunnen spreiden, met prioriteit voor kritieke systemen binnen vitale sectoren.

De snelle opkomst van generatieve kunstmatige intelligentie biedt enorme kansen voor slimme steden en regio's, maar brengt ook ethische risico's met zich mee. In de sessie ‘Verantwoorde AI’ vertellen verschillende sprekers over hoe we in Zuid-Holland werken aan de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, waarin publieke waarden centraal staan.  

In het tweede deel van de sessie laten we je met behulp van een interactieve opdracht kennismaken met waardegedreven ontwerpen: het bewust herkennen en toepassen van verschillende waarden en belangen bij het ontwerp van nieuwe technologie. Na afloop heb je een beeld gekregen van hoe je de belangen van verschillende stakeholders meeneemt bij het verantwoord inzetten van kunstmatige intelligentie. 

BETTI 
BETTI is een Interreg Europe-project met als doel Better Governance for Trustworthy AI (BETTI). Hierin werken Europese partners samen aan instrumenten en beleidsaanpakken voor betrouwbare en ethische AI. BETTI richt zich op het verbeteren van Europese samenwerking en goed openbaar bestuur op het gebied van AI. Om zo overheden te ondersteunen bij het benutten van de voordelen van AI, terwijl het de risico's beheert door middel van governance-standaarden en maatregelen voor betrouwbare AI. 

EUROPAI 
EUROPAI is een consortium van verschillende Europese overheden. Overheden uit Denemarken, België, Luxemburg en Nederland werken samen aan de ontwikkeling van overheidstoepassingen op basis van generatieve AI. Daarnaast werken ze samen aan de ontwikkeling van een marktplaats en appstore waar deze toepassingen met elkaar kunnen worden gedeeld.  

MondAI 
Mondai | House of AI is hét innovatiecentrum van de TU Delft dat verbindingen legt tussen onderzoek, onderwijs, bedrijfsleven en de maatschappij. Bij ons komen vragen en oplossingen samen, en zetten we AI in om technologische en maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Mondai vormt onder andere de thuisbasis van het Delft Digital Ethics Centre (DDEC), een groep van 30 onderzoekers op het gebied van de ethiek en filosofie van digitale technologieën. Zij onderzoeken centrale waarden voor het verantwoord gebruik van AI, waarbij deze waarden worden vertaald in concrete ontwerpvereisten binnen interdisciplinaire onderzoeksprojecten. 

In deze workshop verkennen we hoe ecosystemen kunnen bijdragen aan de digitale transformatie van de overheid. Centraal staat het IDDI-lab uit Groningen, waarin hogescholen en rijkspartners samenwerken aan praktijkopdrachten, professionalisering, onderzoek, leergemeenschappen en regionale netwerkvorming rond informatiehuishouding. Tijdens deze sessie word je geïnformeerd over wat het lab succesvol maakt, waarom het een ecosysteem is, en ervaar je hands-on hoe kennissessies door IDDI worden verzorgd. Centraal staat een recent Hanze-onderzoek onder Noordelijke overheden, waaruit blijkt dat ambities rond informatiehuishouding, datagedreven werken, AI, cloud en digitale soevereiniteit vaak botsen met schaarste aan expertise, cultuurproblemen, IT-legacy en versnippering. Na een korte inhoudelijke inleiding gaan deelnemers in een World Café aan de slag met herkenning, gewenste verandering en concrete eerste stappen. De workshop levert gedeelde inzichten en handelingsperspectieven op voor duurzame samenwerking tussen overheid, onderwijs en onderzoek, maar bovendien geeft het een kijkje in de keuken van een heus ecosysteem in een ecosysteem.

Nederland wil meer grip en zeggenschap op digitale infrastructuur en cloudvoorzieningen. Overheden kopen niet anders in zonder bewezen alternatieven. Aanbieders investeren niet zonder duidelijke vraag. Zo ontstaat een patstelling die digitale autonomie in de weg staat.

Wie zet de eerste stap om deze impasse te doorbreken? Welke rol moet de overheid daarin nemen? En hoe kunnen overheid en markt effectief samenwerken?

In deze interactieve sessie verkennen we samen de dilemma’s achter launching customership voor soevereine cloudoplossingen. RVO duidt de onderliggende spanningen en laat zien welke bouwstenen nodig zijn om innovatie en adoptie te versnellen en de stap van ambitie naar uitvoering te maken.

Cyberdreigingen hebben een grens overschreden: door AI versnelde aanvallers bewegen zich nu sneller dan welk menselijk team ook kan reageren. Deze presentatie betoogt dat organisaties niet langer alleen op snelheid kunnen vertrouwen; ze moeten de werking van hun digitale omgeving fundamenteel herzien.

Aan de hand van data van datalekken uit de praktijk en de waarschuwingen van de Britse overheid over aanvallen met machinesnelheid, wordt een volwassenheidsmodel besproken – van reactieve, ticketgestuurde processen naar een volledig autonome, zelfherstellende omgeving – en wordt de vraag gesteld wat er werkelijk nodig is om dat te bereiken: de juiste mensen, capaciteiten, processen en herverdeling van budget. Cruciaal is dat autonomie niet wordt gezien als verlies van controle, maar als een krachtversterker: machines handelen binnen vastgestelde kaders, elke actie is traceerbaar en mensen behouden de autoriteit over alles wat onomkeerbaar is.

De sessie sluit af met een directe uitdaging aan de directie: als u de machine autoriteit geeft, moet u drie vragen beantwoorden: wat mag de machine doen, kan elke actie worden verklaard en hoe snel kunt u een fout op grote schaal herstellen?

Defensie staat voor een ongekende IT-opgave. Digitale weerbaarheid is geen abstractie meer — het is een operationele randvoorwaarde voor de veiligheid van Nederland en Europa.

In deze sessie laten drie sprekers vanuit hun eigen positie in het ecosysteem zien hoe publiek-private samenwerking in de praktijk werkt: hoe bouw je als overheid een robuust IT-ecosysteem op, snel en rechtmatig, met AI en cybersecurity als kern?

Centraal staan de bestuurlijke dilemma's: vertrouwen vs. controle, soevereiniteit vs. snelheid, en hoe je leiderschap en besluitvorming organiseert als meerdere leveranciers samen het verschil moeten maken.

Deelnemers gaan actief in gesprek via dilemmastellingen en nemen concrete handvatten mee.
 

Vanaf 1 januari 2026 gelden nieuwe beveiligingseisen voor bedrijven die voor de overheid een opdracht uitvoeren met risico’s voor de nationale veiligheid. Dat zijn de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten (ABRO). Door de ABRO gelden binnen de hele Rijksoverheid dezelfde eisen. De ABRO verkleint de risico’s voor de nationale veiligheid, zoals cyberaanvallen en spionage. Deze sessie gaat in op hoe de overheid en bedrijfsleven veiliger kunnen samenwerken.

Over het algemeen vinden we het positief dat de overheid informatie publiceert, bijvoorbeeld voor voorlichting of in het kader van openbaarmaking. Maar zodra informatie openbaar is, kan iedereen deze naar eigen inzicht interpreteren en gebruiken. Overheidsinformatie ook kan worden ingezet om mee te misleiden of om een eigen narratief te ondersteunen. Hier is nog relatief weinig onderzoek gedaan. Deze workshop biedt inzicht in hoe dit in de praktijk werkt. Er wordt stilgestaan bij de vraag wat deze inzichten betekenen voor het organiseren, beheren en publiceren van overheidsinformatie. Senior adviseur IHH Patricia Moeskops (RvIHH) doet hier promotieonderzoek naar en neemt deelnemers mee in de belangrijkste bevindingen en implicaties voor de praktijk.

Hoe AI en digital twins beleid sneller, slimmer en beter onderbouwd maken

Hoe ziet beleidswerk eruit als data en digitale oplossingen niet alleen ondersteunen, maar ook helpen om sneller te analyseren, scenario’s te verkennen en keuzes beter te onderbouwen? In deze sessie laten Jurriaan Raaijmakers en Diana Boekman / Manish Dixit aan de hand van twee concrete voorbeelden zien hoe het beleidsvak verandert. Enerzijds een echte AI-pilot waarin in één uur 80–90% van het beleidswerk werd opgeleverd waar normaal maanden of jaren over worden geschreven en als er nog tijd is een pilot over inclusief ondersteuning van parlementair werk. Anderzijds de inzet van digital twinning bij gemeentelijke gebiedsontwikkeling, waarmee scenario’s zichtbaar, toetsbaar en bestuurlijk bespreekbaar worden. De rode draad is evidence-informed policy-making: beleid dat minder leunt op lange nota’s en doorlooptijden en meer op inzicht, simulatie en slimme digitale ondersteuning. Dat verandert processen en rollen fundamenteel. Niet omdat mensen verdwijnen, maar omdat hun werk verschuift van schrijven en verzamelen naar duiden, afwegen en besluiten.

Ondermijnende criminaliteit wordt steeds professioneler. Criminelen gebruiken legitieme bedrijven voor witwassen, zetten katvangers in en vervalsen documenten om buiten beeld te blijven. Overheden beschikken vaak wél over relevante signalen, maar die zitten verspreid over dossiers, meldingen, bankgegevens en politierapporten. Hoe help je onderzoekers sneller verbanden te zien zonder te verdrinken in informatie?

De Gemeente Amsterdam en het Ministerie van Justitie & Veiligheid ontwikkelen samen met Avendar AI-oplossingen die onderzoekers helpen sneller risico’s, verbanden en opvallende patronen te herkennen. In plaats van handmatig zoeken door grote hoeveelheden informatie, krijgen onderzoekers direct inzicht in de belangrijkste signalen binnen een dossier.

In deze sessie laten de Gemeente Amsterdam en Avendar zien hoe overheid en markt samen pionieren met AI in het veiligheidsdomein. Daarbij gaat het niet alleen over technologie, maar juist ook over bestuurlijke keuzes, samenwerking tussen organisaties en dilemma’s rondom privacy, uitlegbaarheid en compliance.